Mentorzy i mentorki gotowi do działania. Pierwszy krok w projekcie „Działaj lokalnie bez barier”

Jak wspierać osoby z niepełnosprawnościami w działaniach obywatelskich? Jak wzmacniać sprawczość, nie przejmując odpowiedzialności za czyjeś działania? I jak pomagać w przekładaniu lokalnych problemów na konkretne zmiany?

Od takich pytań rozpoczęliśmy realizację projektu „Działaj lokalnie bez barier”, który prowadzimy w ramach Programu Równych Praw Fundacji im. Stefana Batorego. Pierwszym działaniem było szkolenie dla zespołu mentorskiego. To te osoby w najbliższych miesiącach będą wspierały uczestników i uczestniczki projektu w podejmowaniu działań rzeczniczych i obywatelskich w swoich społecznościach.

Wspólne rozumienie roli mentora i mentorki

Podczas warsztatu prowadzonego przez Olę i Magdę pracowaliśmy nad tym, czym w praktyce jest mentoring w projekcie.

Rozmawialiśmy o zasobach, które mentorzy i mentorki wnoszą do projektu. To: doświadczenie życiowe, znajomości środowiska osób z niepełnosprawnościami, umiejętności budowania relacji. Ale również: planowania działań czy wspierania innych w odkrywaniu własnego potencjału. Jednocześnie nazwaliśmy obawy związane z przyszłą pracą – od ryzyka zniechęcenia uczestników po pokusę przejmowania odpowiedzialności za ich działania.

Jednym z najważniejszych tematów była różnica między wspieraniem a wyręczaniem. Wspólnie doszliśmy do wniosku, że mentor nie jest „ratownikiem”, który rozwiązuje problemy za innych. Jego rolą jest towarzyszenie, zadawanie pytań, porządkowanie procesu i wzmacnianie poczucia wpływu osób uczestniczących.

Od problemu do działania

Drugą część spotkania poświęciliśmy procesowi zmiany społecznej.

Pracując na przykładach związanych z dostępnością transportu publicznego, rynku pracy czy komunikacji z instytucjami publicznymi, analizowaliśmy drogę od zauważenia problemu. Od diagnozy potrzeb, aż do zaplanowania konkretnych działań. Mentorzy i mentorki ćwiczyli także identyfikowanie osób i instytucji, które mogą wspierać zmianę, podejmować decyzje lub blokować proces.

To ważny element projektu. Chcemy, aby osoby uczestniczące nie tylko mówiły o trudnościach, których doświadczają. Chcemy by również zdobywały narzędzia pozwalające skutecznie wpływać na swoje otoczenie.

Jak wspierać sprawczość?

Podczas warsztatu pracowaliśmy również na sytuacjach, które mogą pojawić się w trakcie projektu. Rozmawialiśmy m.in. o tym, jak reagować, gdy ktoś nie wierzy, że jego głos ma znaczenie. O tym, kiedy grupa oczekuje od mentora gotowych rozwiązań lub gdy emocje związane z nierównym traktowaniem prowadzą do konfliktu.

Wspólnie szukaliśmy odpowiedzi na pytanie, jak budować samodzielność i poczucie wpływu uczestników. Jednocześnie nie odbierając im prawa do podejmowania własnych decyzji.

Fundament pod dalszą pracę

Warsztat był pierwszym etapem budowania wspólnego sposobu działania zespołu projektowego. Uzgodniliśmy cele mentoringu, omówiliśmy standardy współpracy i dostępności oraz wyposażaliśmy mentorów i mentorki w narzędzia, które będą wykorzystywać podczas indywidualnej pracy z uczestnikami projektu.

W kolejnych tygodniach rozpoczynamy rekrutację osób z niepełnosprawnościami z województwa kujawsko-pomorskiego, które chcą działać na rzecz swoich społeczności, wpływać na lokalne decyzje i wzmacniać dostępność miejsc, usług oraz procesów publicznych. Projekt zakłada połączenie warsztatów, indywidualnego mentoringu i realizacji własnych inicjatyw obywatelskich.

Bo udział w życiu publicznym powinien być dostępny dla wszystkich. A lokalna zmiana najczęściej zaczyna się od osób, które dostają przestrzeń, wsparcie i narzędzia do działania.

---

„Działaj lokalnie bez barier” realizujemy w ramach Programu Równych Praw, którego celem jest wspieranie działań na rzecz praw człowieka, równego traktowania i wzmacniania grup narażonych na wykluczenie. Projekt jest skierowany do osób z niepełnosprawnościami z województwa kujawsko-pomorskiego, które chcą aktywnie uczestniczyć w życiu swoich społeczności i mieć wpływ na decyzje podejmowane na poziomie lokalnym.