polityki publiczne

Toruńskie Stare Miasto wpisane jest na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO. Niestety, mimo tego, centrum Torunia boryka się z wieloma problemami: upadkiem handlu, zubożeniem przestrzeni i pogłębiającym się wykluczeniem społecznym mieszkańców. Na zaproszenie Fundacji Stare Miasto przystąpiliśmy do projektu Restart, który miał na celu kompleksowe podejście do ożywienia dzielnicy.

Analiza przestrzeni, przeprowadzona przez naukowców z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika oraz naszą Pracownię, pozwoliła dokładnie określić sposób jej użytkowania, wyznaczyć obszary wymagające interwencji i zdiagnozować potrzeby mieszkańców. Dzięki opracowanemu przez nas pionierskiemu procesowi, zdołaliśmy również zaplanować kierunki rozwoju Starego Miasta.

Restart był przedsięwzięciem prekursorskim, gdyż do budowy kompleksowego programu ożywienia Starego Miasta zaprosiliśmy mieszkańców, urzędników i przedsiębiorców – w sumie nad programem pracowało społecznie ponad 130 osób. Niektóre z wniosków z naszego raportu do dziś znajdują odzwierciedlenie w społecznych działaniach na rzecz Starego Miasta.Miasta Torunia (Wydział Środowiska i Ekologii).

Koordynator projektu: Paweł Kołacz

Przepalona latarnia? Uciążliwa dziura w jezdni? A może nielegalne wysypisko na osiedlu? Natykając się na lokalne problemy w miejskiej infrastrukturze, nie zawsze wiemy, komu powierzyć ich rozwiązanie. Znaleźliśmy na to sposób – utworzyliśmy specjalny serwis internetowy naprawmyto.pl, inspirowany brytyjskim portalem FixMyStreet. Strona pozwalała na zgłoszenie usterki, którą mieszkaniec lub mieszkanka dostrzegli na osiedlu, placu zabaw albo lokalnym parkingu. Szybko, wygodnie, a co najważniejsze – skutecznie.

Kluczem do dobrego funkcjonowania serwisu był system informatyczny, w którego opracowaniu uczestniczyli przedstawiciele naszej Fundacji. Zbudowano go tak, aby informacja od mieszkańca lub mieszkanki szybko dotarła na biurko odpowiednich biur i wydziałów Urzędu Miasta, MZD lub Straży Miejskiej.

Dzięki naszej Pracowni, w pilotażowy program Naprawmy To zaangażowało się ponad 400 mieszkańców Torunia, którzy na bieżąco zgłaszali wszelkie awarie w miejskiej infrastrukturze. Udało się usunąć około 600 zgłoszonych usterek! Projekt nie jest już aktywny, ale z powodzeniem funkcjonował w Toruniu oraz w 30 innych miastach Polski. Od 2021 roku realizowała go Pracownia Badań i Innowacji Społecznych „Stocznia”.

Koordynator projektu: Krzysztof Ślebioda

Na zaproszenie Stowarzyszenia Przyjaciół Pruszcza Gdańskiego w 2012 roku przeprowadziliśmy projekt Strefa Cukru w Pruszczu Gdańskim. Naszym celem było włączenie lokalnej społeczności i władz w dyskusję o zagospodarowaniu 20 hektarów terenu, na którym przez 124 lata działała cukrownia.

Projekt rozpoczęliśmy od ankiet, sondaży i wywiadów z mieszkańcami. Wszystkich zainteresowanych tematem cukrowni zaprosiliśmy do udziału w debacie. Nad przygotowaniem rekomendacji do planu zagospodarowania terenu pracowała specjalnie powołana Grupa Koncepcyjna, zrzeszająca mieszkańców, radnych, przedsiębiorców oraz przedstawicieli organizacji pozarządowych.

Projekt w Pruszczu Gdańskim utwierdził nas w przekonaniu, że każdy proces partycypacyjny jest wyjątkowy i rządzą nim reguły, które odkryć można jedynie dzięki wnikliwości, empatii i dokładnemu rozeznaniu sytuacji, nastrojów i lokalnych obyczajów. Bez wątpienia Strefa Cukru pozwoliła nam udoskonalić umiejętności z zakresu działań partycypacyjnych i zainspirowała nas do tworzenia indywidualnych rozwiązań dla uczestników i uczestniczek naszych późniejszych projektów.

Koordynator projektu: Krzysztof Ślebioda

PWspólnie z Fundacją Emic i toruńskim biurem Polskiej Akcji Humanitarnej przeprowadziliśmy warsztaty i badania społeczne z uchodźcami, przedstawicielami instytucji regionalnych i samorządowych oraz organizacjami działającymi na rzecz uchodźców. Do współpracy przy projekcie Wielogłos zaprosiliśmy ekspertów zajmujących się uchodźstwem.

Wspólnie opracowaliśmy Lokalny System Integracji: procedury i podstawy systemu, który pomaga sprawnie i bezpiecznie przyjąć uchodźców i włączyć ich w lokalne społeczności.

W projekt Wielogłos zaangażowane były osoby eksperckie z trzech toruńskich organizacji: Przemek Wyciechowski z Fundacji Emic, specjalista do spraw integracji uchodźców, Dominika Rypa i Łukasz Bartosik z Polskiej Akcji Humanitarnej oraz Joanna Suchomska, Krzysztof Ślebioda i Dominika Urzędowska z Pracowni Zrównoważonego Rozwoju. Wielogłos wsparli również socjologowie z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, między innymi dr Wojciech Goszczyński, który koordynował procesy badawcze i analizy oraz Rafał Baczyński-Sielaczek, ekspert ds. Uchodźców.

Koordynator projektu: Krzysztof Ślebioda

Projekt „Bez lipy!” był naszą odpowiedzią na problem narastających konfliktów wokół zielonej przestrzeni publicznej w Bydgoszczy. Stworzyliśmy specjalny, ponad 40-osobowy Zespół ds. Zieleni, w którym urzędnicy, naukowcy, specjaliści-praktycy, przedstawiciele organizacji pozarządowych i mieszkańcy pracowali nad usprawnieniem bydgoskiego systemu zarządzania zielenią. 

Wspólnie stworzyliśmy projekt Bydgoskich standardów zieleni – lokalnej polityki kształtującej zieleń miejską oraz aplikacji (narzędzia technologicznego) wspierającej zarządzanie zielenią w Bydgoszczy. Aplikacja pozwala na tworzenie rozbudowanej bazy danych o drzewach, inwentaryzację zieleni i obliczanie wartości odtworzeniowej drzew. Dane zbierane przy użyciu aplikacji mogą być publicznie dostępne dla mieszkańców
i mieszkanek.  

Przeprowadziliśmy także cztery interwencje, fizycznie zmieniając zieloną tkankę miasta, przy aktywnym udziale mieszkańców i mieszkanek. Partycypacyjny model działania sprawił, że bydgoszczanie i bydgoszczanki zrozumieli złożoność systemu zarządzania zielenią i zdobyli wiedzę, która może służyć im oraz miastu przez wiele lat. 

Koordynator projektu: Mateusz Strzałkowski

W ramach projektu Bydgoski Włącznik Antysmogowy pracowaliśmy nad usprawnieniem miejskiej polityki działania na rzecz jakości powietrza. Wypracowaliśmy konkretne rozwiązania, które są częściowo wdrażane. Na najbardziej zanieczyszczonych osiedlach Bydgoszczy — w Starym Fordonie, w Śródmieściu, na Miedzyniu, Osowej Górze i Okolu – wspieraliśmy antysmogowe oddolne działania mieszkańców.

Z aktywnym udziałem mieszkańców uzupełniliśmy miejski system monitoringu jakości powietrza dostarczając zainteresowanym czujniki smogu. Projektowi towarzyszyła kampania informacyjno-edukacyjna, diagnoza ubóstwa energetycznego w Bydgoszczy na jednym z bydgoskich osiedli oraz działania edukacyjne realizowane w szkołach ponadpodstawowych.

Koordynator projektu: Kamila Gawrońska – Dickson

Powołując do życia GreenLab, stworzyliśmy przestrzeń dialogu i edukacji na temat środowiska naturalnego i terenów zielonych w Toruniu. Postawiliśmy na partycypacyjny model dyskusji – zależało nam, aby skomunikować ze sobą lokalną społeczność, administrację miasta, organizacje pozarządowe, przedsiębiorców i osoby eksperckie. Dlatego powstała grupa robocza GreenLab oraz Zielone Forum Torunia.

Jesteśmy dumni, że tak opracowana koncepcja GreenLabu zaowocowała stworzeniem wiarygodnych i kompleksowych rekomendacji dla samorządu toruńskiego. Wzięliśmy w nich pod uwagę 4interes mieszkanek i mieszkańców, ale i specyficzne uwarunkowania pracy instytucji i wydziałów zarządzających miastem. Wiemy, że wszystkim nam zależy na stworzeniu lepszego i bardziej zielonego środowiska Torunia.

Rekomendacje pilotażowej edycji GreenLabu zostały już złożone, a my kontynuujemy działania  na rzecz zieleni. W drugiej edycji grupa robocza opracowuje nowe rekomendacje, między innymi dotyczące inwentaryzacji zieleni i jej społecznego nadzoru oraz retencji wody w mieście. Wypracowujemy też rozwiązania służące wdrażaniu rekomendacji z pierwszej edycji wspomagając tym samym Urząd Miasta Torunia (Wydział Środowiska i Ekologii).

W ramach naszych działań zrealizowaliśmy w 2025 r. dwa szeroko zakrojone procesy dialogu społecznego: dotyczący Wydmy Rudackiej oraz Parku Podworskiego na Bielawach. Oba procesy pokazały, jak ważna jest rozmowa o naturze w mieście – i jak dzięki niej można budować wspólne, odpowiedzialne decyzje. Raporty z konsultacji dostępne są do pobrania poniżej.

Koordynator projektu: Krzysztof Ślebioda

Czasem tak banalne zaniedbanie jak nieodśnieżenie chodnika stwarza barierę nie do pokonania.  W wielu miejscowościach brakuje reprezentantów osób ze szczególnymi potrzebami w radzie miasta lub gminy.  

Problemów i potrzeb zmian jest wiele, jednak to osoby z niepełnosprawnościami najlepiej wiedzą, które wymagają najpilniejszej interwencji.

Często jednak nie wiedzą, jak mogłyby się zaangażować, jak zacząć działać, jakich narzędzi użyć, aby zrealizować zmianę społeczną.  Dzięki udziałowi w cyklu 4 warsztatów szkoleniowo – wzmacniających z zakresu podstawowych narzędzi partycypacji oraz indywidualnemu wsparciu mentora będą mogli zrealizować swoją lokalną interwencję i ulepszyć kawałek swojej lokalnej rzeczywistości.  

Do udziału w projekcie zapraszamy pełnoletnie osoby z niepełnosprawnościami z województwa kujawsko – pomorskiego.  

Zapewniamy zwrot kosztów dojazdów warsztaty w Toruniu, możliwość skorzystania z asystenta, tłumacza PJN, poczęstunek i mikrogrant w wysokości 500 zł na realizację własnej inicjatywy – interwencji. Liczba miejsc ograniczona.  

Formularz zgłoszeniowy: link 

Terminy warsztatów:  
28.02 piątek (14.00 – 19.00)  
14.03 piątek (14.00 – 19.00)  
11.04 piątek (14.00 – 19.00)  
16.05 piątek (14.00 – 19.00)  

Daty mogą ulec zmianie. 

Miejsce warsztatów: Dom Niebieskich Serc w Toruniu  

Koordynatorki projektu: Agnieszka Trzaska i Magda Jasińska